युगाब्दः ५१२१ श्रावणमासः

अगस्ट् २०१९

...

गवत्सङ्कल्प: भवति अतिविचित्र: । भगवान् कस्मै कदा कीदृशीं प्रेरणां दद्यात् इति वक्तुं न शक्यते । अष्टादशशतकस्य उत्तरार्धे, यदा अत्र आङ्ग्लाना...

...
शतार्थमयः श्लोकः
जीवनः

ब्दानां बह्वर्थकतां, पदच्छेदवैचित्र्यं वा अवलम्ब्य श्लेषादय: अलङ्कारा: योज्यन्ते काव्येषु । एतस्मात् विशिष्टा चमत्कृति: विलसति तत्र । केचन कवय: तु एतामेव परिपाटीम् अवलम्ब्य काव्यानि ...

...
महात्मनाम् आशीर्वादस्य फलम्
(सं) - दिनमणिः

पुण्यपत्तने कश्चन छात्र: फर्ग्यूसन्महाविद्यालये पठन् आसीत् । कदाचित् बालगङ्गाधरतिलकवर्य: तस्य महाविद्यालयस्य प्राचार्यम् उपसर्प्य - ‘‘मया कश्चन अर्थशासस्त्रसम्बन्धी लेख: लेखनीय:...

...
स्वाध्यायात् मा प्रमदः
डा. चान्दकिरणसलुजा

भाषा किश्चन बह्वायामवत् सामाजिकं तत्त्वम् । अभिव्यक्ते: मुख्यं साधनम् एषा । विविधानि प्रयोजनानि साधयति एषा । एतदनुगुणम् एव भाषाया: अनेकानि रूपाणि दृश्यन्ते । ...

...
अन्तिमः उल्लेखः
मूललेखक: - लाजोस झिलाही गुर्जरानुवाद: - शिरीष पञ्चल: संस्कृतानुवाद: - कल्याणकीर्तिविजय:

स्तयो: लग्नं चीरपर्णतैलं क्षालयितुम् अपि स: न अवातिष्ठत । द्वारस्य पृष्ठत: कीलके लम्बमानेन चीवरखण्डेन हस्तौ प्रोञ्छित्वा स: करयो: बद्धं हरितवर्णं वस्त्रावरणं निष्कासितवान् । युतकस्य कोषयो: प्रविष्टं काष्ठबुसं निस्सारितवान् ।

...
अन्तर्ज्वलनम्
२. अनवगतानि अश्रूणि
तेलुगुमूलम् - साई ब्रह्मानन्दं गोर्ति: अनु - तङ्गेड जनार्दनरावः

नेत्रकर्णमात्रात् ऋते समग्रं गात्रं चेतनाशून्यतां प्राप्तवत् अस्ति । महता यत्नेन किं प्रवृत्तम् इति स्मरणं तेन प्राप्यमाणम् अस्ति । महत: अपघातस्य अनन्तरं जीवनम् एव कष्टेन सम्भवेत् इत्यादिभि: विचारै: भित्तिस्थेन चित्रेण चिन्तनैक्यं प्राप्य विचित्रे...

...
शल्यचिकित्सा - लघुकथा
वसन्ताश्यामलम्

एकदा षड्वर्षीयबालिकया सह तस्या: माता चिकित्सालयं गतवती । बालिका अस्वस्था आसीत् । तस्या: हृदयनलिकायां रक्तं सम्यक् न प्रवहति स्म । अत: शल्यचिकित्सा करणीया आसीत् । वैद्य: बालिकाया: परीक्षणम् अकरोत् । अनन्तरं स: मातरम् उक्तवान् - ‘‘मात:! भवत्या: पुत्र्या: हृदये रक्तनलिकाया: मध्ये अनेके रक्तगुल्मा: सन्ति

...
अनुचितं कार्यं न करोमि
(सं) - पद्मा केशवन्

राजकोटस्थ: कश्चन विद्यालय: । तस्य निरीक्षणाय कदाचित् निरीक्षकाधिकारी आगत: । मुख्याध्यापक: तं भक्त्या स्वागतीकृत्य एकैकं प्रकोष्ठं प्रति अनयत् । तत्र निरीक्षकाधिकारी छात्रान् उद्दिश्य कांश्चन प्रश्नान् पृच्छति स्म । समुचितम् उत्तरं प्राप्तं चेत् सन्तोषं च प्रकटयति स्म स: ।

...
...
प्रतिस्पन्दः

जुलैमासस्य सन्देशपत्रिका पठिता मया । पत्रिका तु दिनात् दिनम् अत्यन्तं स्वारस्यपूर्णा भवति । नूतना धारा-वाहिनी ‘अन्तर्ज्वलनम्’ तु आरम्भात् प्रभृति वाचकानां मनसि उत्साहं वर्धयति । ‘अग्रे किं भविष्यति’ इति जिज्ञासा

...
वार्ताः

राँचीविश्वविद्यालयस्य झारखण्डप्रान्तीयाया: संस्कृतभारत्या: च संयुक्ताश्रये द्वादशदिवसीयाया: आवासीयाया: संस्कृतप्रशिक्षणकार्यशालाया: समापनं जून्मासस्य षष्ठे दिनाङ्के ...

‘पतये नमः’ इत्यत्र... - १ - २७१
माणवकः

शिष्य: - श्रीमन् ! ‘पति’शब्द: ‘रमापति’शब्दात् भिन्न: खलु ? आचार्य: - आम् । ‘पति’शब्दस्य पत्या, पत्ये, पत्यौ इत्यादीनि रूपाणि । ‘रमापति:’ इत्यादिषु ‘पति समास एव’ (१.४.८) इति सूत्रेण घिसंज्ञा । अत: रमापतिना, रमापतये, रमापतौ इत्यादीनि तस्य रूपाणि ।

पत्रिका नियततया प्राप्तुम्

म्भाषणसन्देश: सर्वान् अपि ग्राहकान् समये प्राप्नुयात् इति अस्माकम् अपेक्षा प्रयास: च । तदर्थं यद्यत् कर्तुं शक्यं तत्सर्वं क्रियमाणम् अस्ति एव । यदा यदा नूतन: अनुभव: प्राप्यते तदा तदा तम् अवलम्ब्य व्यवस्थायां परिष्कार: चिन्त्यते सर्वदा । एवं प्रयासे क्रियमाणे अपि पत्रिकाया: अप्राप्तिवार्ता...

चिन्तनसाहाय्याय दश अंशा:
जनार्दनः

केन्द्रसर्वकारस्य शिक्षानीतिप्रारूपं सर्वत्र चर्चाविषयतां गतम् अस्ति । एतस्मिन् अवसरे संस्कृतज्ञै: अस्माभि: एतद्विषये किं किं चिन्तनीयं, किं किं करणीयम् इति विषयम् अधिकृत्य चिन्तनसाहाय्याय दश अंशा: अत्र प्रस्तूयन्ते ।

अभिवृद्धा संस्कृतप्रीति:
सचिनः

हेतुकम् अपि कदाचित् अजीवद्भाषारूपेण कथ्यमाना संस्कृतभाषा तदीयम् अमृतत्वं नानाप्रकारै: आविष्कुर्वती दृश्यते । विश्वविद्यालयमहाविद्यालयेषु छात्रसङ्ख्या: वर्धमाना: दृश्यन्ते । वाट्सप्, ट्विटर् इत्यादिषु शतशोऽथ सहस्रश: संस्कृतप्रेमिण: सक्रिया: सन्ति । तान् आश्रित्य आ प्राथमिकात् आप्रौढस्तरं संस्कृताध्ययनं कुर्वतां सङ्ख्या प्रत्यहं वर्धमाना अस्ति यत् तत् मोदावहम् ।