युगाब्दः ५१२३ पुष्यमासः

जनवरी - २०२२

सम्भाषणसन्देशेन (सन्देशप्रतिष्ठानेन सञ्चाल्यमानेन)
कर्णाटकसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य सहयोगेन आयोजयिष्यते

भाषापाकपरीक्षा – २

भाषापाकप्रथमभागस्य परीक्षां ये पठितवन्तः तेषाम् अनुभवः यत् भाषापाकस्य पठनम् अस्ति महते लाभाय, शब्दरूपेषु धातुरूपेषु च विद्यमानाः बहवः भ्रमाः अपगताः इति । रूपाणां साध्वसाधुत्वविषये अस्माकं स्पष्टता इतोऽपि अपेक्षिता भवति बहुधा । भ्रमनिवारणार्थं इदमित्थम् इति साधुत्वं वक्तुं च भाषापाकपुस्तकानि उपकुर्वन्ति । सर्वोऽपि संस्कृतज्ञः एतम् अंशम् आत्मसात् कुर्यात् स्वाध्यायेन इति धिया आयोज्यते एषा द्वितीया परीक्षा अपि ।

कृपया विषयस्य स्पष्टतार्थम् आवेदनपत्रे लिखिताः सर्वाः सूचनाः पठित्वा आवेदनं पूरयन्तु इति निवेदनम्।

आवेदनम् अत्र अस्ति - https://forms.gle/1ADZfUXnPEmReu8WA

...

तीरद्वयस्य मध्ये प्रवहन्ती नदी एव लक्ष्यं प्राप्तुम् अर्हति । यदि तीरद्वयं सुष्ठु न स्यात् तर्हि प्रवाहजलं सर्वत्र प्रसरत् अचिरात् एव शुष्कतां गच्छेत् । जीवनमपि...

...
मकरसङ्क्रमणम् उत्तरायणारम्भ: च
मिलिन्दजोशी

करसङ्क्रमणम् अधुना जनवरीमासस्य चतुर्दशे दिनाङ्के भवति । अस्माभि: परम्परया भाव्यते यत् मकरसङ्क्रमणं नाम उत्तरायणारम्भ: इति ।...

...
नादोत्पादिका शिला
प. नन्दकुमारः

केरले कोझिकोट्जनपदे ‘पेराम्ब्रा’समीपे ‘नोच्चाट्’ इति कश्चन ग्राम: वर्तते । ग्रामेऽस्मिन् एकं विशिष्टं नरसिंहमूर्तिमन्दिरम् अस्ति । एकदा...

...
सत्यव्रतस्मृतिः
डा.एस्.रङ्गनाथः

strong>अभिनवपाणिनि: इति बिरुदं प्राप्तवत: चारुदेवशास्त्रिवर्यस्य सुपुत्र: सत्यव्रतशास्त्रिवर्य: । स: दिल्लीविश्वविद्यालये संस्कृतप्राध्यापक:,...

...
महावीर: इति ख्याति:
रोहितशर्मा

देवलोके इन्द्रसभा प्रवर्तमाना आसीत् । तदा काचित् चर्चा आगता - ‘लोके वीरेषु श्रेष्ठ: क: ?’ इति । तदवसरे देवेन्द्र: अवदत् - ‘‘वर्धमाननामा भूलोके तिष्ठति । स: एव वीरेषु श्रेष्ठ:’’ इति ।‘‘स तु कश्चन बाल: । ...’’ इति उपेक्षया अवदत् सङ्गम: नाम देवपुरुष: । तदा इन्द्रेण उक्तम् - ‘‘बालस्यापि तस्य शौर्यं तु असाधारणम् । यदि इच्छा तर्हि भवन्त: तं परीक्षितुम् ....

...
आत्मविश्वासः
आत्मारामः

श्चन विद्यालय: । ‘‘मया ये श्लोका: पाठिता: ते सर्वै: कण्ठस्थीकृता: ननु ?’’ इति अपृच्छत् अध्यापक: ।‘‘आम्’’ इति उक्तवन्त: सर्वे छात्रा: ।‘‘एवं तर्हि एकैकश: अग्रे आगत्य मया सूचित: श्लोक: श्राव्यताम्’’ इति आदिष्टवान् अध्यापक: ।आदौ एक: छात्र: भीत्या एव अग्रे आगत्य श्लोककथनम् आरब्धवान् । अर्धं यावत् श्रावितं तावता शिक्षक: असूचयत् - ‘‘अलम् ।...

...
अर्तिनाशनं मुख्यम्
(सं) देवशर्मा

पानदेशे यदा भगवत: बुद्धस्य महान् प्रभाव: आसीत् तदा प्रवृत्ता घटना एषा । तस्मिन् काले सर्वत्र शान्ति: प्रसृता आसीत् । युद्धं क्वापि न प्रवर्तते स्म । तस्मात् बहव: भटा: वृत्तिहीना: जाता: ।कश्चन भट: वृत्त्यभावात् नितरां परितपति स्म । तद्गृहजना: दिने एकवारमपि भोजनं प्राप्तुम् असमर्था: जाता: ।तस्य गृहात् अनतिदूरे किञ्चन बुद्धमन्दिरम् आसीत् ।....

...
शुद्धाचारा: जीवन्ति अद्यापि (तेलगुमूलम्)
तेलगुमूलम् - जयन्ती प्रकाश शर्मा अनु - महादेवः

हं मम पत्न्या सह विशाखपत्तने ट्रेन्यानम् आरूढवान्, राजमण्ड्रीनगरे प्रचलत: मित्रस्य पुत्र्या: विवाहे उपस्थातुम् इच्छन् ।प्रात:कालीनं वातावरणं नीरसताजनकम् आसीत् । यानस्य गति: अपि नीरसतां वर्धयति स्म ।‘तुणी’नामके स्थानके मया चषकद्वयमिता काफी क्रीता ।एकं चषकं पत्न्यै दत्त्वा ...

...
मूल्यवृद्धिप्रक्रिया

रोपकारः निष्कपटव्यवहारः, सान्त्वनदानं, साहाय्यदानं, सदाचारः, सत्कार्ये प्रवृत्तिः, स्वच्छता, परिसरसंरक्षणं, नियमपालने समादरः इत्यादीनि जीवनमूल्यानि जनानां जीवने परिदृश्येरन् चेदेव समाजजीवनं सुसमृद्धं भवेत् । तद्द्वारा राष्ट्रमपि उन्नतिं प्राप्नुयात् । अतः एव सर्वे अपि शिक्षाविदः...

...
प्रतिस्पन्दः

निसर्गसौन्दर्यं प्रदर्शयत् ‘पक्षिमुखं चम्पकम्’ इति चित्रं मनोहरम् । सम्पादकीये पारम्परिकज्ञानस्य कालानुगुणा प्रस्तुति: ज्ञानवर्धिका । ‘मसीविश्वम्’ इति लेख: मस्या: इतिहासं वर्णयति यद् तदपि ज्ञानवर्धकम् आसीत् । बालाजिचिटणीसकथा...

रघूणाम् अन्वयं वक्ष्ये....‌ - ३००
माणवकः

शिष्य: - श्रीमन् ! ‘रघूणाम् अन्वयं वक्ष्ये' इति रघुवंशे (१.९) प्रयोगः दृश्यते ।आचार्य: - आम् । तत्र का जिज्ञासा भवतः ? 'रघूणाम्' इत्यस्य अर्थः कः ? शि - 'रघुवंशीयानाम्' इत्यर्थः ।...

...
तस्मै श्रीगुरवे नमः
मञ्जुनाथ ए. एन्.

हं दशमकक्ष्यायाम् अधीयान: यदा आसं तदानीन्तनी (२०११-१२) घटना एषा । अस्मदीया तु कर्णाटकस्था काचित् सर्वकारीया...

...
स्वीकारः
१६. एतत् हि पूर्वचरितम्...
कन्नडमूलम् - विवेकानन्दकामतः अनु - जनार्दनः

‘कः अर्थ: अस्य ? अहं प्रभाकररावस्य पुत्र: किं न ? मम मात्रा कृतात् अन्यस्य पाणिग्रहणात् जात:...

...
निद्राग्रामः
काञ्चनीयः

रावणानुज: कुम्भकर्ण: निद्रार्थं प्रसिद्ध: । एकदा सुप्त: स: मासान् यावत् न उत्तिष्ठति स्म । अस्मिन् काले अपि एकदा सुप्ता: मासं यावत् न...

...
वार्ताः

नवम्बर्-मासस्य प्रथमद्वितीयदिनाङ्कयो: तेलङ्गानाप्रान्तेन सरलसंस्कृतपरीक्षाणां शिक्षकेभ्य: प्रशिक्षणम् आभासीयमाध्यमेन प्रदत्तम् । नवम्बर्-मासस्य प्रथमदिनाङ्के २२ सरला-शिक्षका:,...