युगाब्दः ५१२३ मार्गशीर्षमासः

डिसेम्बर् - २०२१

सम्भाषणसन्देशेन (सन्देशप्रतिष्ठानेन सञ्चाल्यमानेन)
कर्णाटकसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य सहयोगेन आयोजयिष्यते

भाषापाकपरीक्षा – २

भाषापाकप्रथमभागस्य परीक्षां ये पठितवन्तः तेषाम् अनुभवः यत् भाषापाकस्य पठनम् अस्ति महते लाभाय, शब्दरूपेषु धातुरूपेषु च विद्यमानाः बहवः भ्रमाः अपगताः इति । रूपाणां साध्वसाधुत्वविषये अस्माकं स्पष्टता इतोऽपि अपेक्षिता भवति बहुधा । भ्रमनिवारणार्थं इदमित्थम् इति साधुत्वं वक्तुं च भाषापाकपुस्तकानि उपकुर्वन्ति । सर्वोऽपि संस्कृतज्ञः एतम् अंशम् आत्मसात् कुर्यात् स्वाध्यायेन इति धिया आयोज्यते एषा द्वितीया परीक्षा अपि ।

कृपया विषयस्य स्पष्टतार्थम् आवेदनपत्रे लिखिताः सर्वाः सूचनाः पठित्वा आवेदनं पूरयन्तु इति निवेदनम्।

आवेदनम् अत्र अस्ति - https://forms.gle/1ADZfUXnPEmReu8WA

...

हाराष्ट्रे गोन्दियाजनपदे आमगाव इति किञ्चन तालूकस्थानम् । तत्रत्य: स्वर्णकार: ‘बेदिल’उपाख्य: रामगोपाल-अग्रवाल: अकस्मात् असमस्य दक्षिणे स्थिते ब्रह्मकुण्डे स्नातुम् उद्युक्त: ।...

...
कृष्णरेखा दूरीभवेत् किम्?
प्रशान्तकुमारमण्डलः

हं सर्वकारस्य कर्मचारी । मम कार्यालय: अस्ति ग्राम्यात् गृहात् बहुदूरे । अत: ग्रामात् दूरे कार्यालयस्य अन्तिके अहं निवसामि ।वारं वारं गृहस्य गमने आग्रही सन्नपि अनुत्तमाया: यातायातव्यवस्थाया:...

...
बालाजिचिटणिसः
मराठीुमूलम् - श्री मनोहरघारे अनु - दयाकर दाबके

एकं, द्वे, त्रीणि ... इति उच्चार्य द्वाभ्यां कश्चन स्यूत: उन्नीय बहि: क्षिप्त: । तत: तरङ्गै: दोलायमाना लघुनौका किञ्चित् कम्पिता, अस्थिरा च...

...
शाकुन्तलस्य अभिज्ञानम
रमाधवः

‘तत्र रम्या शकुन्तला’ इति प्रसिद्धस्य वाक्यखण्डस्य विषय: वस्तुत: अस्ति मनोहर: । अत: एव कालिदासीयं ‘शाकुन्तलं’ नैकाभि: भाषाभि: अनूदितं सत् आ बहुभ्य: वर्षेभ्य: असङ्ख्यान्...

...
प्राप्तः आनन्दः अनुभोक्तव्यः
(सं) विवेकप्रभुः

श्चन महात्मा शिष्येण सह क्वचित् गच्छन् आसीत् । तदवसरे महात्मा एकं फलं स्यूतात् स्वीकृत्य द्विधा विभज्य एकं भागं शिष्याय दत्तवान् । शिष्य: तत् फलं खादन् अचिन्तयत् - ‘गुरुवर्येण मह्यं किमर्थं फलं दत्तम् ? तस्य व्यवहार: गूढार्थपूर्ण: स्यात् किम् ? यथा पिण्डे तथा ब्रह्माण्डे इत्येतत् तत्त्वं ज्ञापयितुं तेन एवं व्यवहृतं स्यात् किम् ? तत: स: गुरुं पृष्टवान् ....

...
समुचिता दृष्टिः
(सं) भरतशर्मा

किञ्चन गुरुकुलम् । तत्र प्रवेश: न सुकर: । गुरु: शिष्यान् बहुधा परीक्ष्य योग्यान् एव शिष्यत्वेन स्वीकरोति स्म । श्रावणपूर्णिमादिने एव तत्र प्रवेशावसर: । अत: तस्मिन् दिने प्रवेशं प्राप्तुं बहव: तरुणा: उपस्थिता: आसन् ।गुरु: सर्वान् उपवेश्य अपृच्छत् - ‘‘भवद्भि: गुरुकुलाय दातुं किं किम् आनीतम् ? सर्वे स्वस्य स्वस्य...

...
कालमहिमा
(सं) वेङ्कटसूर्यकुमारः

श्चन महाज्ञानी । स: अनेकशास्त्रपारंगत: । नगरात् बहि: तस्य आश्रम: । आश्रम: विशाल: । आश्रमात् अनतिदूरे घनारण्यम् । तत् औषधीयसस्यभरितं वृक्षभरितं च ।ज्ञानिवर्य: परोपकारनिष्ठावान् । स: वारं वारम् औषधसस्यसंग्रहणार्थम् अरण्ये भ्रमणं करोति स्म ।एकस्मिन् दिने ज्ञानिवर्य: शिष्यै: सह अरण्यं गतवान् ।तत्र कश्चन शिष्य:, कस्यचन....

...
सौभाग्यम् (लघुकथा)
डा।। के. वि. मेनोन्

हुप्राचीना कथा इयम् । तस्या: नाम सावित्री अन्तर्जनम् इति । नम्बूतिरिब्राह्मणकुलेषु गृहिणी अन्तर्जननाम्ना निर्दिश्यते । तस्या: विवाह: साडम्बरं प्रवृत्त: । तस्या: पति: वैद्य: । सुब्रह्मण्यनम्पूतिरि: इति तस्य नाम । केषाञ्चित् दिनानाम् अनन्तरं सा प्तिगृहं गतवती अपि ।कदाचित् सा मन्दस्वरेण पतिम् उक्तवती - ‘‘मातृगृहं प्रति गत्वा आगन्तव्यम् इति मम इच्छा ।...

...
...
पारम्परिकज्ञानस्य कालानुगुणा प्रस्तुतिः

मेरिकीया काचित् संस्था १९९४ तमे वर्षे निम्बस्य शिलीन्ध्रनाशकगुणसम्बद्धं संशोधनम् अधिकृत्य स्वाम्यं (Patent) प्राप्नोत् । १९९५ तमे वर्षे हरिद्राया: व्रणोपशमनगुणम् आधृत्य कृतस्य संशोधनय स्वाम्यं प्राप्नोत्...

...
प्रतिस्पन्दः

नवेम्बर्मासस्य सम्पादकीयम् उत्तमम् । न्यायाधीशश्रेष्ठ: राधाविनोदपाल: २९ जपानीयानां मरणदण्डनस्य निरसनं साधितवान् स्वमनोबलनैतिकबलविधिशास्त्रनैपुण्यादिभि: इति महत्त्वपूर्णं विषयं सम्यक् प्रकाशयति तत् ।...

जटायुः सकारान्तः उत उकारान्तः?....‌ - २९९
माणवकः

शिष्य: - श्रीमन् ! जटायु: इत्येतत् सकारान्तम् उत उकारान्तम् ? आचार्य: - भवता किं रूपं दृष्टम् ? शि - मया सकारान्त: प्रयोग: दृष्ट: - ‘सम्पातिं जनयामास वीर्यवन्तं जटायुषम्’ (महा.१.६७.७५) इति ।...

...
स्वीकारः
१५. किंसम्बद्धं चित्रम् एतत्
कन्नडमूलम् - विवेकानन्दकामतः अनु - जनार्दनः

पूर्वा आदर्श: च हसन्मुखौ सन्तौ वैद्यप्रकोष्ठात् यत् बहि: आगतवन्तौ तत् दृष्टवत: सूर्यस्य मनसि...

...
अतिथिदेवत्वम्।.....
उषाराणी

यं त्रिचतुरेभ्य: वर्षेभ्य: पूर्वं गुजरातराज्ये स्थितं ‘कच्छ्’नामकं मरुप्रदेशं द्रष्टुं गतवन्त: आस्म । यावद्दूरम् अस्माकं दृष्टि: प्रसरेत् तावद्दूरं ...

...
वार्ताः

बेङ्गलूरुनगरे हलसूरुभागे सप्टेम्बर्मासस्य २७ दिनाङ्कत: अक्टोबर्मासस्य नवमदिनाङ्कपर्यन्तम् अन्तर्जालमाध्यमेन द्वादशदिनात्मक: संस्कृतसम्भाषणवर्ग: आयोजित: आसीत् ।वर्गेऽस्मिन् ४५ शिक्षार्थिन: भागम् अवहन् ।...